دیگه کشش درس خوندن ندارم چیکار کنم؟

دقیقا داری چیز درستی حس میکنی، مشکل هم هیچ از تو نیست، از مکانیزم بقا و تکامل مغزته، داره یه هشدار قوی بهت میده، هشدارشم بی انصاف خیلی درد داره، اگه اینجا رو نمیدیدی معلوم نبود چی به سرت بیاد، تو ایران هیچکس اندازه من راه حل این مشکلو بلد نیست، وقتی میگم کاملا میفهمم چی میگی واقعا میفهممت و قراره بهت راه حل بدم، راه حلشم نه فکر کردن به هدفته، نه جمله های چرت و پرت انگیزشی که ادامه بده و خسته نشو و دیگه چیزی نمونده تحمل کن.

مغز ماشین پیش بینی آینده‌س، مغز ماشین کنترل مصرف انرژیه؛ با چی کنترل میکنه؟ با هورمون! یکی از این هورمونا دوپامینه. دوپامین هورمون لذت نیست، هورمون انگیزه دادن واسه رفتن دنبال یه چیزیه، تا دوپامین داری، فول شارژ میری جلو حتی تو اوج خستگی اما

دو چیز گند میزنه به کل ماجرای کنکورت:

۱- یه کاری کنی که دوپامینت کم یا قطع بشه.

۲- یه کاری کنی دروازه گیرنده دوپامین گشاد بشه، دیگه مگه با دوپامین معمولی جواب میده؟ عمرا.

کل مشکل تو که بخاطرش الان اینجایی، دقیقا و فقط سر همین دوتاس، باورت میشه؟ حال این مدتت فقط بخاطر اینه که یکی یا هر دوی این دوتا رو خراب کاری کردی! اول دومیو واست باز میکنم و راه حل میدم، بعد میریم سراغ اولی که داستان داره و مهم ترم هست (برا کسایی که زحمت کشیدن اما اونی که میخواستن نشد هنوز)

میگی کشش ندارم خسته م دیگه بسمه تحمل ندارم از درس و کنکور بدم میاد و میخوام سر به بیابون بذارم! اولین دلیلش گشاد شدن دروازه های گیرنده دوپامینته

داستان چیه؟ اینه که گوشی بی صحاب دم به دقه دم دستته

هی پیام میاد هی شیطون گولت میزنه هی درس سخت میشه میگی برم اینستا یه تابی بخورم. میری اونجا دوپامین زیاد بت میده، مغز عشق میکنه درسو ول کردی رفتی داری چرخ میزنی تو اینستا هی لباس میبینی هی مسخره بازی میبینی هی سفر فلانی میبینی، هی یه پست باحال میبینی و هزارتا کوفت و زهرمار هی دوپامین بیشتر میده، هی بیشتر میده. انقد میده تا دروازه دوپامینت گشاد میشه دیگه دوپامین کمِ یه چیزی مث درسو خوب و زود فهمیدن و تستو درست حل کردنو حتی حس هم نمیکنی! تازه کلا چشمه دوپامینت خشک میشه!

ببین پسر من دختر من، جایی که درس میخونی حتما قطعا الزاما واجبا شرعا عرفا باید انقد کویر باشه، انقد حوصله سر بر باشه، انقد هیچ جذابیتی توش نباشه که اون درس بی صحاب اون کتاب بی صحاب بشه جذاب ترین فعالیت ممکن توی اون اتاق :/ این روش اون رتبه برتریه که غبطه شو میخوری میخوای تو هم مثلش رتبه خفن بیاری، دانشگاه خوب بری رشته خوب بری واسه خودت کسی بشی همه برگاشون بریزه. این از راه حل مشکل دومی که گشاد شدن دروازه های گیرنده دوپامین بود، فرض میگیریم فهمیدی و حلش کردی

حالا تو توی شرایطی هستی که فشار درس و کنکور روته!

داستانی که میگه الان زحمت بکش، تا ببینیم یه سال دیگه جواب بده یا نده! مغز یه سال دیگه رو نمیفهمه، دوپامینو قطع میکنه و کار تمومه. حوصله درس نداری دیگه؛ یه کار میتونی کنی: به زور بشینی بخونی، بری رو سیستم اراده. اما اراده بشدت محدوده و زود خسته میشه. پس باید یه کاری کنی مغز بفهمه اشتباه کرده و شیر فلکه دوپامینو دوباره باز کنه. چطوری؟

با کوچیک بازی کردن. مثل وقتی یه چیزی میخونی زود میفهمی (از عمد درس راحت برداشتی)، مثل وقتی یه تست میزنی زود میفهمی (از عمد تست راحت زدی)، مثل وقتی دوستت میگه امروز ۵ ساعت خوندم تو میگی من ۶ ساعت خوندم میری تو رقابت (رقابت با کسی که رقابت باهاش راحته و تو برنده اون رقابتی)، مثل وقتی ترازت تو ازمون از رفیقت یکم بیشتر میشه (بازم رقابت با کسی که رقابت باهاش راحته)، مثل وقتی تو ازمون ترازت از ازمون قبلیت یکم بهتر میشه (رقابت با خود قبلیت).

اینا میشه هک مغز، یعنی یه کاری کنی از قصد بازی خوب پیش پیش بره. یعنی مغزتو از یه سال دیگه که هیچ جوره نمیفهمیدش کشیدی عقب. بهش میگی بیا بازی کنیم زودم جایزتو میدم؛ جایزه بعد هر تست (وقتی میبینی درست زدی)، جایزه بعد هر صفحه (وقتی مثل ماست میفهمی)، جایزه اخر هر شب (تو ۶ دوستت ۵).

و نکته اصلی، هی هربار بازی رو یکم سخت تر میکنی، درسِ یذره چالشی تر برمیداری، تستِ یذره سخت تر میزنی، رقابتو میبری با دوستی که یذره اوضاش از اون دوست قبلیه بهتره. اما این اختلاف باید یه ذره باشه، هربار نسبت به دفعه قبلی، یذره بیشتر، یه ذره سخت تر، اندازه ای که به زحمت بندازت اما حتما از پسش بر بیای. اگه خیلی سختش کنی، اگه از پسش بر نیای خراب کاری میشه، دوباره شیر فلکه دوپامینو میبنده. این روش کسیه که پیشرفت میکنه تو کنکور، اون رتبه برترا هستن که میبینی میگی میشه منم یه روزی مثل اونا بشم؟! اونا اینطوری رتبه میشن.

اما تو چرا تا الان انقدر له شدی؟

دلیلش این ۳ چیزه:

1️⃣ اولی- تو اکثر این بازی کوچیکا تو هی باختی و هی زور زدی و هی از اراده خرج کردی اما بازم نشد بازم خرج کردی بازم باختی.

2️⃣ دومی- بازی کوچیکا رو رفتی اوکیم بودی اما انتظاراتت خیلی رفت بالا، دیگه گفتی من همه چی تمومم، شل کردی، اما حواست نبود کنکور هرچی جلوتر بری چالشش اتومات ببیشتر میشه، یهو یه ازمون دو ازمون یه امتحان دو امتحان جالب نشد، یهو فهمیدی فلان دوستت که میگفت نمیخونه اما پوفیوز ترازش از تو بهتر شده، یهو بهت خبر دادن پسر فلانی دختر فلانی فلان چیز قبول شده، اما تو دیدی یا سال اول کنکورته و اول راهی! اون پسر دختره ته چیزیه که تو میخوای، رفتی تو مقایسه، یا دیدی اخر راهی دم کنکوره دم امتحاناس اما اوضاع جالب نیست، یا اصلا دیدی تو سال دوم یا چندم کنکورته! بازم رفتی تو مقایسه شدید (حتی میتونه برده باشدت تو استرس و اضطراب).

3️⃣ سومی- یه راهیو رفتی خیلی عالی بود، هی هر هفته اوضاع بهتر، هی تستای بیشتر، هی تراز بهتر، الان رسیدی نقطه ای که اون راه قبلیه دیگه عالی نیست، دیگه اونقدرا جواب نمیده، وقتش رسید راه و سیستمت عوض شه اپدیت شه، اما اصرار کردی رو همون قبلی بمونی، یا اصلا نمیدونستی راه دیگه ایم هست، هرچی زور زدی دیگه اوضاع مثل قبل عالی نشد.

یادته گفتم مغز ماشین پیش بینی اینده‌س؟ یادته گفتم دوپامین هورمون انرژی دادن واسه دنبال یه چیزی رفتنه؟ مغز تا وقتی باهاته که پیش بینی کنه نمره بعدیت ۱۵ باشه، بعد تو ۱۶ بگیری. پیش بینی کنه ترازت ۵۵۰۰ میشه تو ۵۸۰۰ بگیری. پیش بینی کنه امروز ۵۰ تست از رفیقت بیشتر زدی شب معلوم بشه ۸۰ تا بیشتر زدی. اینا شارژش میکنه، اینا باعث میشه دوپامین ازاد کنه، یعنی ماشین بذاره زیر پات بگه گاز بده خودمم پشتتم. اما کی دیگه پایه‌ت نیست؟ وقتی پیش بینی نمره ۱۵ کنه تو ۱۳ بشی. وقتی پیشبینی تراز ۵۵۰۰ کنه تو ۵۲۰۰ بشی. وقتی پیش بینی کنه تو ۵۰ تا از دوستت بیشتر تست زدی امروز معلوم شه بیشتر که هیچ اتفاقا ۲۰ تا کمتر زدی. اینجا دیگه ولت میکنه، خاموشت میکنه.

یادته گفتم مغز ماشین کنترل انرژیه؟ یادته گفتم چیز درستیو داری حس میکنی؟ مغزت داره کارشو درست انجام میده! پس ناراحت نشو. میگه من انقدر انرژی گذاشتم خب جوابش کو؟ نتیجه ش کو؟ جایزه ش کو؟ (مغز با جایزه میفهمه باید بیشتر گاز بده یا باید بزنه سر ترمز یا اصا دستی بکشه). حالا اگه روت زیاد باشه بگی بازم میخونم بازم تلاش میکنم، اما هی چندبار بشه که زوری بخونی اما بازم جایزه ای در کار نباشه، جایزه ای ندی بهش، بازم تست کمتر بشه، بازم تراز کمتر بشه، مغز کلا قفل میکنه، میرسونت به این جایی که الان هستی!

تا اینجا ببین کدوم مشکل یقتو گرفته؟ تا راه حلشو بهت بگم

✅ اولی- بازی کوچیکا رو هی باختی؟ راه حلش: از همین امروز سختی کارو نصف یا حتی کمتر از نصف کن اندازه ای که به نظرت راحت بشه، مثلاً اگه قرار بود امروز ۸ ساعت بخونی بکنش ۳ ساعت اگه قرار بود ۷۰ تا تست بزنی، بکنش ۲۵ تا تست، برنامه اینه کارو خیلی راحت کنیم تا مغز فوراً یه برد ثبت کنه و شیرفلکه باز بشه.

✅ دومی- سطح انتظاراتت رفت بالا؟ تو مقایسه افتادی؟ دو سه روز از کنکور بکن برو درویشی زندگی کن رها از همه چی یکم ذهنت آروم شه 🙂 بعد بیا ورودی ها رو قطع کن، (کی چیکار کرد، تراز کی چنده، فلانی رتبه و رشته چی آورده) به مدت یه هفته این سیستم ادامه بده تا انتظاراتت کالیبره بشن، بعد دوباره سیستم بازی کوچیک برای خودت راه بنداز، اندازه سطح و توان الانت، بازی که حتما توش برنده بشی

✅ سومی- یه روشی رفتی جواب داده بود الان دیگه جواب نمیده؟ دو سه روز با هرچی درس و کنکوره قهر کن جواب سلامشم نده تا مخت از حالت overload بیرون بیاد ریلکس کنه، بعدم اشتی کن اما ایندفعه آنالیز کن مشکلت از کجا بود؟ کتاب؟ آزمون؟ کلاس؟ برنامه؟ روش مطالعه؟ یا … بگرد دنبال یه روش جدید یه راه اپدیت، یه چیزی که به سطح الانت بخوره، شاید بخواد مشاورتو عوض کنی (شاید اون بنده خدا همینقد بلد بود دیگه!) شاید بخواد کتابتو عوض کنی، شاید بخواد مدل درس خوندنتو عوض کنی، شاید بخواد برنامتو ازمونتو روش تست زدنتو عوض کنی، عوض کن و دوباره بازی کوچیک اندازه سطح الان خودت راه بنداز.

تک تک شاگردای من که تو این سالا رتبه خفن آوردن، دانشگاه خفن اوردن از همین روش واسشون استفاده کردم.

هیچ رتبه خفنی با زور بدست نمیاد چون زور ادم محدوده، کمه، نهایتا یه هفته س نهایتا یه ماهه خودتو جر بدی نهایتا یه فصله، بعد میبُری بعد خسته میشی بعد ول میکنی. رتبه خفن آوردن تو سیستم من اتوماتیکه، یه ریل میسازم واست، میذارمت روش، یه هلت میدم و تمام، دیگه میری و تا ابد میری! فک کردی فقط کنکوره؟ کنکور تازه اول ماجراس.

اما ساختن این ریله سخته، خیلیم سخته، من بلدمش، الان یه تیکشو واست گفتم. به ساده ترین زبون ممکنم گفتم، هوووو یه دنیا جزئیات داره، وسط ماجرا کلی تکنیک داره فن داره فلان داره، چطور با برنامه هماهنگش کنی، چطور با مدرسه هماهنگش کنی، چطور با آزمون هماهنگش کنی! اما اصل ماجرا همین بود که تا اینجا فهمیدی، الان دقیقا میدونی چرا به نقطه ای رسیدی که وقتی تیتر این پستو دیدی زدی روش به این امید که شاید این یکی با بقیه فرق داشته باشه، شاید واقعا یه راه حل درست حسابی بده.

من آرین رضائی نیا، سیستمم فرق میکنه! خیلیم فرق میکنه، تا اینجا یه چشمه‌شو دیدی! من خیلی وقته سیستممو بر اساس بیوشیمی مغز و روانشناسی رفتاری چیدم، برای همین حرفام با بقیه فرق میکنه. نه مثل بقیه فکر میکنم، نه مثل بقیه حرف میزنم، نه تمایلی دارم با زور زدن و با چرت و پرتای تاریخ مصرف گذشته و حرفای تکراری وقت و انرژی خودمو شاگردمو تلف کنم. من مثل بقیه نیستم 🙂 بقیه ای که فقط میگن به هدفت فکر کن تلاش کن درس بخون، دیگه چیزی نمونده و یه مشت اراجیف بی مصرف، یه ذره م نمیدونن تو چی میکشی و تو چه وضعی هستی. غلط میگم بگو غلط میگی!

تو کانال تلگرامم دنیای کنکورو به سبک خودم واسه شاگردام میشکافم این مقاله فقط یه نقشه کلی بود، ساختن اون ریلی که گفتم (موفقیت اتوماتیک)، نیاز به ابزار و کالیبره کردن روزانه داره، نیاز به تکنیک‌های عملیاتیِ مهندسی اصطکاک و تنظیم روزانه دوپامین داره که اونا رو تو کانال تلگرامم با وویس و پادکست بهت میگم، هم اونا و هم کلی چیزای دیگه، دکمه پایین صفحه رو بزن و وارد ریل شو، چون من معتقد به موفقیت اتوماتیکم، تو چطور؟ چیزی ازش میدونی؟ با من باشی به هرچی بخوای میرسی، کنکور تازه اولیشه 🙂

آرین رضائی نیا 🙌