حس میکنم هرچی واسه کنکور خوندم یادم رفته!
اگه واقعاً همه چی یادت رفته، پس چرا وقتی جواب تشریحی سواله رو میبینی میگی:
«ااااااا اینو بلد بودم!»
اگه فراموشش کرده بودی نباید اصلاً آشنا به نظر میرسید که.
پس داستان چیه؟
بیشتر بچه ها فک میکنن حافظه آدم مث فلش و هارده، یه چیزی میریزی روش و هروقت خواستی برمیداری! گیر داستان دقیقا همینجاس!
حافظه مثل گوگل میمونه، همه چی توش هست، مهم اینه تو چی سرچ کنی! اگه سرچت درست باشه جوابی که میخوای میاد! اگه اشتباه سرچ کنی تره هم کف دستت نمیذاره!
مثلا تا حالا شده اسم یه بازیگری چیزی هرچی فکر کنی یادت نیاد؟ چند دقیقه چندساعت یا چند روز بعد داری یه کاری میکنی یهو یادت میاد اسمشو!
اطلاعات اسم اون بازیگره حذف نشده بود وگرنه یادت نمیومد که! داستان از این قراره، مغزت مسیر دسترسی بهشو گم کرده بود، تو اون لحظه که یادت اومد یهو یه چیزی باعث شد مسیر دسترسی بهش پیدا بشه، به این دسترسی داشتن به اون چیزی که تو حافظته میگیم قدرت بازیابی
بذار خیالتو راحت کنم، مغز خیلی بیشتر از اونکه فکرشو کنی چیزایی که خوندیو نگه میداره، اکثر وقتا اونی که فک میکنی یادت رفته داستانش فقط اینه که قدرت بازیابیشو نداری!
تو به مرور زمان دسترسیت به درسایی که خوندی کم میشه، انگار که طناب ببندی به یه سطل و بندازی تو چاه که اب بکشی بعد یهو حواست پرت شه طناب از دستت ول بشه بیوفته تو چاه
چاه که سر جاشه، آب تو چاهم که نماد اون چیزای تو حافظته اونم سر جاشه، سطلم که تو چاهه، تو فقط طناب از دستت رفته، کل داستان اینه موقع درس خوندن طنابه رو به یه جایی ببندیم که حتی اگه از دستمون ول شد بازم بتونیم بگیریمش
پس گیر اصلا سر حافظه نیست، سر بازیابی و دسترسی به حافظه س
حالا چی این دسترسی به حافظه و بازیابی ازش رو خراب میکنه؟
دیدی سر جلسه ازمون و امتحان بعضی وقتا انگاری مخت قفل میکنه! میدونی این سواله رو خونده بودی جوابشو بلد بودی اما لعنتی نمیاد! بعد که جوابا رو میبینی میگی اه گفتم بلدش بودما :/
در واقع تو اونو تو حافظه ت داری اما بخاطر استرس و فشار جلسه امتحان قدرت بازیابیتو موقت از دست میدی
این فقط مختص سر جلسه آزمون نیست، ممکنه تو بخاطر نزدیک کنکور بودن یا بخاطر فشار از طرف خونواده یا واسه انتظار بالایی که از خودت داری، مثلا بگی حتما باید ایندفعه نمره م از فلانی بیشتر شه و ناخواسته به خودت استرس بدی، بعد میبینی چیزایی که دیروز خونده بودی هفته پیش خونده بودی اصا یادت نمیاد
تو حس میکنی چیزی بلد نیستی (یعنی مشکل حافظه) اما واقعیت اینه که تو، تحت فشار ذهنی دسترسی به چیزایی که خونده بودی نداری (یعنی مشکل بازیابی)
کنکوریایی که منو نمیشناسن و حرفامو نشنیدن فرق این دوتا رو نمیدونن واسه همینم میرن دنبال راه و روش غلط
خطرناکترین اشتباه بعد از اینکه حس میکنی همه چی یادت رفته:
یه کنکوری معمولی وقتی میبینه یه درسی یادش رفته، همیشه دو انتخاب داره، یا بره از اول بخونه تا یادش بیاد! یا بزنه تو سر خودش و فشار و استرسو بیشتر کنه، هرکدوم انتخاب کنه باخت میده، اولی وقتشو تلف میکنه دومی مغزشو قفل و گند میخوره به کارش! اما تو که مقاله منو خوندی الان داستانت دیگه فرق میکنه، بیا تا بهت بگم چیکار کنی:
هروقت هرجا حس کردی یه درسی یادت رفته:
اول باید بفهمی دقیقاً مشکلت از چیه! پس اول این سه تا چیزی که پایین میگمو چک کن تا متوجه شی تو کدوم دسته ای، هر دسته راه حل خودشو داره
۱- اگه موقع حل سوال جوابا رو نگاه میکنی و آشنا هستن، مشکل بازیابی داری
۲- اگه جوابا رو نگاه میکنی اما میگی اصا یادم نمیاد همچین چیزی خونده باشم، مشکلت از یادگیری ناقصه
۳- اگه هم چیزی که میخونی اندازه یکی دو روز یادته اما بعدش یادت میره، مشکلت مرور اشتباهه
راه حل اینکه هرچی خوندی یادت رفته یکی از این سه تاس:
1️⃣ راهحل دسته اول: اگه مشکلت فقط «بازیابیه»
✅ تکنیک تخلیه مغزی: یه برگه سفید بردار، از یه فصلی که فکر میکنی هرچی ازش خونده بودی نابود شده رو هرچی یادت اومد بنویس! حتی نصفه نیمه، حتی اونیکه ازش مطمئن نیستی، بعد کتاب رو باز کن و مقایسه کن، اسم علمیش بازیابی فعاله!
۵ دقیقه به مغزت فشار بیار و هر چیزی که از اون مبحث یادت میاد رو خطخطی کن! این فشار آوردن، دقیقاً همون کاریه که مغزت برای بازسازی مسیرهای گمشده بهش نیاز داره.
بعد مرحله کاغذ سفید، اگه دیدی کم کم داری روشن میشی و چیزای خوبی یادت اومده و یه دوتا نگاه به کتاب میندازی چیزای دیگم داره میاد و اونا رم میتونی بنویسی اینکارو کن👇
✅ تست زدنِ بدون مطالعه: بدون اینکه بری سراغ خلاصه یا درسنامه درسی که فک میکنی یادت رفته، همون اول مستقیم برو سراغ تست (تست پوششی). بذار مغزت تو فشار بیوفته و درگیر بشه با تستا، بذار به چالش بخوره
بذار از تستا یاد بگیره و یاداوری بشه واسش، وقتی اول درگیر بشی و بعد تستو حتی غلط بزنی و بری پاسخنامه رو ببینی، مسیر دسترسی دائمی واست میسازه، مغز عاشق یاد گرفتن از اشتباهاتشه مخصوصا جایی که بهش فشار بیاد!
2️⃣ راهحل دسته دوم: اگه گیرت توی «یادگیری ناقصه»
تو این حالت، تو اصلاً طنابی نبستی که حالا بخوای سطل رو باهاش بکشی بالا! مطلب رو سرسری خوندی و رد شدی، واسه همین لازمه از اول یه سطل دیگه برداری و طناب ببندی بندازی تو چاه .
✅ تکنیک تدریس به بچه نفهم: قطعا راه حلت این نیست که مثل قبل کتابو باز کنی و هی بخونی و هی بخونی، اتفاقا این دفه اینجوری بخون که انگار قراره به یه بچه ۱۰ ساله توضیح بدی داستان چیه و باید اونو شیر فهم کنی! تا وقتی نتونی فرمولا و مفاهیمو در حد فهم اون بچهه توضیح بدی، یعنی هنوز یادش نگرفتی. هروقت اوکی شد برو سر وقت تست زدن، دیگه درسنامه و جزوه رو بی خیال شو.
3️⃣ راهحل دسته سوم: اگه مشکلت «مرور اشتباهه»
اینکه بعد دو روز همهچی میپره، یعنی اطلاعات فقط تو حافظه حسی و کوتاهمدتت موندن و نرفتن تو حافظه بلندمدت، مرور چشمی و ورق زدنِ دوباره و با بی میلی خوندن سم خالصه، اون موقعیو میگم که نگاه میکنی میگی اها بلدم، خب یاد گرفتم، اهوم اینم اوکیه، اینا فقط بهت توهمِ بلد بودن میدن.
درسی که حس میکنی یادت رفته رو طبق راه حل دسته اول، کاغذ بردار چک کن، بعد اگه دیدی خوب داره یادت میاد که ادامه همون راه حل اولو برو، اگه دیدی نه چیز زیادی یادت نیومد، از راه حل دسته دوم ادامه بده، از این به بعدم واسه مباحث جدید وقتی میخوای مطلب تو ذهنت بشینه و طناب دسترسی واسش درست کنی، اینکارو کن:
✅ مرور مبتنی بر تست: مرور رو با تست انجام بده، از اون مبحث ۱۰ تا تست رندوم بزن، هرجا گیر کردی یا غلط زدی، یعنی فقط همون تیکهها نیاز به مرور بیشتر دارن، نه کل مبحث!
✅ فاصلهگذاری هوشمند: تایم مرورات رو پله پله فاصله دار کن، مثلاً ۱ روز بعد، ۲ روز بعد، ۴ روز بعد یه هفته بعد و دو هفته بعد، مغز وقتی دم فراموشیه یهو بهش شوک میدی تست میزنی بهش فشار میاری یادش بیاد یه نگاه ریز به جزوه و درسنامه میندازی
دوباره طنابه رو سفت میکنه و همین جاهاس که دیگه میفرسته تو بلند مدت و بعدشم که عشق و حال به راهه، اینا رو تو چنل تلگرام تو ویس و پادکست کامل توضیح دادم قبلا.
ختم کلام: حافظهت سالمه، فقط بازیو بلد نیستی، الانم دلتو خوش نکن، یکمشو یاد گرفتی، باقیش مونده!
این شروع داستان بود، بازی اصلی تو چنل تلگراممه، اونجا حرف اصلیا رو میزنم، اونجاس که بدون سانسور چیزایی که شما کنکوریا لازم دارینو میگم
آرین رضائی نیا 🙌
